We zitten in een kleine cirkel. De ruimte is warm verlicht en voelt huiselijk en welkom aan. Daar dragen de houten vloer en de houtkachel aan bij, maar zeker ook de warme persoonlijkheid van Carmen, onze gastvrouw voor vanavond. De laatste mensen druppelen wat aftastend binnen en kopjes thee en koekjes worden uitgedeeld. We zijn in Zeewolde, op landgoed Energy-up. Het is donderdag 19 maart.
Carmen vroeg me een paar maanden daarvoor of we geïnteresseerd waren om naar aanleiding van het boek Coronasporen een avond te organiseren op deze bijzondere plek. Een avond rondom de verhalen en met wellicht ruimte voor een gesprek. Carmen ken ik van de demonstraties op het Museumplein en sindsdien zijn we vrienden. In die hoedanigheid was ze ook op de boekpresentatie en kocht het boek. De verhalen raakte haar en ze wilde er iets mee doen. Zo appte ze ons.

Landgoed Energy Up is opgericht door Jochem en Juliëtte van Hessen. Broer en zus, twee levensgenieters met een grote liefde voor gezondheid en de natuur. Hun passie heeft geleid tot de creatie van Landgoed Energy Up, een plek van rust te midden van de prachtige Flevowildernis. Ze geven aan dat hier alles draait om jouw energie en welzijn.
https://landgoed-energy-up.nl

En ja, we waren geïnteresseerd. Al eerder spraken we binnen de lief-en-leedkring over een drietrapsraket. Het eerste deel was een lief-en-leed-avond voor leden van de Vierde Golf om met name hun leed met elkaar te kunnen delen. Het tweede deel was het samenstellen en uitbrengen van het boek. We zijn nu toe aan het derde deel: het faciliteren van lief-en-leed-avonden in het land. De achtergrond hiervan is het ruimte willen geven aan de ontstaan door de maatregelen geleden pijn en verdriet. Dat dit leed geen plek heeft gekregen en nog altijd niet krijgt, zorgt voor vervreemding van vrienden, familie en ook van de maatschappij, en herbergt een gevoel van onveiligheid, een losgezongen zijn. Veel mensen hebben niet door hoe de coronaperiode als een splijtzwam heeft gewerkt in onze samenleving die maar door blijft groeien. Dit draagt bij aan de heersende polarisatie. Dus reisden Paul, Marc en ik, Mandy, als kleine delegatie af naar Zeewolde.

Iedereen zit klaar en kijkt ons verwachtingsvol aan. We doen een kort kennismakingsrondje en leren zo dat veel van de aanwezigen met smart hebben uitgekeken naar de avond. Een ouder stel heeft veel moeite gedaan om erbij te kunnen zijn. Het verdriet zit bij hen zichtbaar hoog.
We starten met een korte uitleg over het verloop van de avond en Marc en Paul lezen beiden een verhaal voor uit het boek. De luisteraars reageren en de eerste woorden van pijn en herkenning stromen al door de kamer. We starten het tweede deel en ik stel vragen, net als eerder met Vierde Golf-leden in Den Haag, waarbij de aanwezigen opstaan en van plek wisselen als ze zich in een vraag herkennen. Eerst rustige algemene vragen: wie houdt ervan dansen? Wie is er het liefst buiten? Wie heeft er kinderen? Wie heeft er een partner? Het opstaan en lopen doorbreekt de spanning van het begin. Er wordt wat gelachen en mensen glimlachen in herkenning naar elkaar als ze van plek wisselen. Steeds opnieuw verandert de cirkel en zitten anderen naast elkaar. De intensiteit van de vragen wordt opgebouwd: Wie heeft er corona gehad? Wie heeft er iemand verloren aan corona? Wie was er alleen tijdens de lockdowns? Wie heeft zich laten vaccineren? Wie niet? Tussendoor vraag ik of mensen iets willen zeggen over hun opstaan en verplaatsen, hun bevestiging door middel van hun lichaam. Dat willen ze. De verhalen stromen de kring in. Er wordt aandachtig en met liefde geluisterd. Er wordt verteld over verloren vrienden, over uitsluiting, over buren waar je een leven lang naast woonde, maar die je van de ene op de andere dag niet meer wilden spreken als je geen ja kon zeggen op de vraag of je gevaccineerd was. Over kleinkinderen niet meer mogen zien, onder het mom dat de kinderen een gevaar zouden zijn voor de gezondheid van opa en oma. Het iedere dag wachten op het kruispunt waar de kleinkinderen langs naar huis lopen om zo toch een glimp op te vangen van hun koppies. Maar ook over een intense liefde die brak op het wel of niet willen vaccineren. Het verhaal van een moeder wier kind long covid kreeg en daar nu nog last van heeft maar op geen enkele manier de steun of erkenning krijgt vanuit de overheid of de medische wereld. Ook haar pijn kreeg ruimte. Tranen stromen. We laten ze stromen. Er hoeft niet getroost te worden; de ruimte krijgen om te vertellen en te huilen is genoeg. Dat is de troost. Erkenning.

De uren vliegen voorbij. We hebben tijd te kort. Na de vragen en de verhalen wilden we eigenlijk nog een groepsgesprek, informeler, waarbij iedereen zou kunnen reageren op de verhalen die verteld waren, elkaar kon opzoeken in woorden. Maar er is geen tijd meer. En dat is een terugkomend gegeven. De noodzaak van dit soort avonden laat zich misschien wel juist zien in hoe ze voorbijvliegen en alsnog als te kort worden ervaren. Toch overheerst de dankbaarheid, opluchting, dat er ruimte was, ook al was het maar even. Het heeft een klein beetje lucht gegeven, zo wordt er bij een laatste kop thee gedeeld. Ook wordt meegegeven dat iedereen de sfeer en de werkwijze als heel erg prettig en veilig had ervaren. Dat is ook van grote waarde.
We vertrekken dan ook met een goed gevoel, met de hoop dat we iets hebben kunnen bijdragen aan verzachting van de pijn en daarmee ruimte hebben gecreëerd voor verbinding.

Het derde deel van de drietrapsraket is gelanceerd. Mocht je ook een avond willen organiseren in jouw omgeving, neem dan contact op met de lief-en-leedkring. Dan kijken we graag of dit te organiseren is.

Mail: lief-en-leedkring@vierdegolf.org