Nieuws / media

Drie boeken ter omlijsting van de Parlementaire Enquête Corona

Terwijl de Parlementaire Enquête Corona zich ontvouwt, brengen we graag drie boeken, drie ‘must reads’, onder je aandacht. Ter aanvulling, verbreding en verdieping op hetgeen de commissie laat liggen.

Coronasporen, verhalen uit een samenleving onder druk brengt wat de Parlementaire Enquête mist: de menselijke maat. Waar de commissie in kaart brengt welke besluiten wanneer werden genomen, vertelt dit boek wat de impact was van die besluiten voor mensen uit diverse lagen van onze samenleving. Centraal staan de ervaringen van mensen die onder de maatregelen hebben geleden en niet zozeer onder het virus zelf. Mensen die vanwege hun kritische vragen letterlijk buiten de deur werden gezet – door partners, vrienden, hun eigen kinderen. De verhalen laten zien welke diepe sporen de coronamaatregelen hebben achtergelaten. Sporen die doorgaans in het publieke debat, en ook nu weer in de Enquête, geen aandacht krijgen. Het in 2025 door de Vierde Golf samengestelde boek is de perfecte tegenhanger van de ambtelijke stukken en de technische bestuurskundige betogen van de opgeroepen getuigen. De inleiding en epiloog van René ten Bos en Marli Huijer, allebei Denkers des Vaderlands geven een wijsgerige reflectie als aanvulling op deze waaier van ervaringen.

Verhalen uit een samenleving onder druk ’ is een bundeling van persoonlijke verhalen uit de coronatijd.
Verhalen uit een samenleving onder druk ’ is een bundeling van persoonlijke verhalen uit de coronatijd.

In het boek In Covid’s Wake. How politics failed us onderzoeken politicologen en hoogleraren aan Princeton University, Stephen Macedo en Frances Lee, de wereldwijde reactie op de pandemie. Ze stellen prikkelende vragen: Waarom negeerden we de plannen van vóór corona om een pandemie te beheersen? Werden de redelijke tegenstemmen eerlijk behandeld? Hebben we de kosten en baten van verschillende beleidsopties overwogen? En, afgezien van vaccins, werkten de genomen maatregelen zoals bedoeld?  Fundamentele vragen die echter nog steeds niet worden gesteld, ook niet in de nu lopende Parlementaire Enquête Corona. Macedo en Lee komen ook met antwoorden. Aan de hand van een enorme hoeveelheid empirisch materiaal laten ze zien dat het covidbeleid bedroevend weinig heeft opgeleverd. Tussen strenge en minder strenge staten in Amerika zijn geen significante verschillen gevonden in termen van infecties, ziekte, sterfte en andere meetbare medische uitkomsten. Kort samengevat: het beleid heeft niets gedaan op de uitkomstmaten waarvoor het bedoeld was. Dit boek maakt pijnlijk duidelijk welke essentiële vragen niet gesteld (mogen) worden.

Tot slot het recent uitgebrachte De Covidstaat van journalist Eva Munnik. Munnik interviewt o.m. acht experts die tijdens de pandemie zelden werden uitgenodigd door talkshows. Ook nu worden zij wederom niet bevraagd door de Parlementaire Enquêtecommissie. Deze experts vertellen wat je destijds niet hoorde – en wat ook nu nog steeds gehoord mag (moet) worden. Het kabinet voer blind op een klein, eenzijdig gefocust groepje medici. Lockdowns kwamen uit China, zonder bewijs dat ze werkten. Modellen en besluitvormende overleggen waren geheim. Angst was geen bijproduct, maar beleid. Wie twijfelde, was asociaal. Munnik betoogt dat volksgezondheid alle andere belangen overvleugelde. Maatschappelijke schade, proportionaliteit en fundamentele vrijheden waren niet van belang. Dit is het boek dat je naast je wilt hebben liggen tijdens het kijken naar de livestreams uit Den Haag.

Wie de Parlementaire Enquête Corona een beetje volgt, ontkomt niet aan de conclusie “The Answer is in the Questioning” (quote uit “The Weight and Wonder of a Brother’s Last Words”, door dichter Brian Doyle, 2018)